Beverwijkse herenboerderij werkt samen met elkaar én de natuur
“Hier produceren we voedsel én zorgen we voor de natuur. En dat fixen we gewoon samen.” Terwijl Wolter van der Vlist dat zegt, kijkt hij glunderend uit over de uitgestrekte velden achterin landgoed Rorik. In 2024 is hier een ‘herenboerderij’ gestart, waar al meer dan honderd huishoudens bij zijn aangesloten. Wolter is een van de initiatiefnemers.
Op een herenboerderij is een grote groep mensen samen eigenaar. De leden hebben het hele voedselproces in handen, daarbij geholpen door een professionele boer. Wolter vond het idee zo mooi, dat hij op een lange zoektocht ging naar een stuk land. Uiteindelijk vond hij dat hier, aan de rand van Beverwijk. En zo startte op landgoed Rorik de 22e herenboerderij van Nederland. Het is een passende plek, want zowel de herenboerderij als het landgoed willen een ‘duurzaam paradijs’ creëren.

Oogsten en uitdelen
“Ik zit zelf in de oogstploeg”, vertelt Wolter. “Je moet je voorstellen dat we hier op zaterdagochtend om acht uur aankomen, met de ochtendmist nog over de velden, prachtig is dat. Met de boer spreken we af wat we van het land afhalen, bijvoorbeeld 2500 kolen, drie rijen broccoli, wat sla. We brengen onze oogst naar de schuur, waar de uitgifteploeg alles telt, weegt en verdeelt voor de leden. Die komen namelijk elke zaterdag hun deel ophalen, zolang er genoeg van het land komt. Dat is zo’n 25 tot 30 weken per jaar. Dit jaar zetten we twee tunnelkassen neer om het teeltseizoen te verlengen.”

Wat zou jij doen?
Werken op het land, oogsten en eten uitdelen zijn zeker niet de enige bezigheden op het land. Leden kunnen zelf het initiatief nemen om iets te organiseren of om bij een bestaande ploeg aan te sluiten. Ze zijn tenslotte allemaal eigenaar. Zo is er nu een groep die onderzoekt of er paddenstoelen gekweekt kunnen worden. Ook is er een team dat zich bezighoudt met inrichting en ontwerp, want een groot deel van de maar liefst 11 hectare is nu nog niet in gebruik. Maar er is bijvoorbeeld ook een vogelwerkgroep. Die houdt bij welke vogels op het land broeden en verblijven. “Het is jóuw boerderij, zeg ik altijd tegen nieuwe leden. Je hebt nu een stuk land tot je beschikking. Wat zou je daarmee willen doen?”

Samen met de natuur
Dat het initiatief bijdraagt aan de biodiversiteit is net zo belangrijk als de voedselopbrengst. “We willen laten zien dat het kán, samen met de natuur voedsel produceren”, zegt Wolter. “Daar leent het land zich heel goed voor, want er zijn hier veel wat ruwere stukken, waar akkervogels erg van houden.”
Bedreigde vogelsoorten als de veldleeuwerik en de gele kwikstaart verblijven hier graag. De herenboeren willen het land zo inrichten, dat er ideale omstandigheden voor dit soort vogels ontstaan. En er is meer om te koesteren. Wolter wijst op een stuk rietland aan de rand van het perceel, waar zeldzame orchideeën groeien.

Samen positieve dingen doen
Toen Wolter bedacht dat hij een herenboerderij wilde oprichten, kon hij niet voorzien wat het hem zelf zou brengen: “Ik wilde graag meer betrokken zijn bij mijn eigen voedsel, meer verbonden zijn met de natuur. Maar wat ik uiteindelijk het meest indrukwekkend vind – en dat had ik echt niet verwacht – is de sociale verbondenheid. Het is hartverwarmend en fantastisch om een plek te hebben waar je samen lekker aan de slag kunt om positieve dingen te doen.”
Die verbondenheid bouwt de herenboerderij graag verder uit. “Dit is allemaal recreatiegebied, er loopt een wandelpad langs de rand van ons land. Daar willen we educatieborden neerzetten. Ook willen we scholen uitnodigen om te laten zien hoe kringlooplandbouw werkt.”

Meer dan een moestuin
Op het eerste oog lijkt een herenboerderij misschien nog het meest op een soort reusachtige moestuin, met hulp van een professionele boer. Maar Wolter is er inmiddels van doordrongen dat het veel meer is dan dat. De saamhorigheid tussen allerlei heel verschillende mensen, het eerlijke salaris voor de boer, de natuurbescherming… “Het is een concept om verschillende problemen in de samenleving tegelijk op te lossen”, vat hij samen. Die glunderende blik komt vanzelf tevoorschijn, elke keer als hij hier is.
Op dit moment zijn er zo’n 125 huishoudens aangesloten bij Herenboerderij Rorik. Er is ruimte voor zeker 250 huishoudens! De leden dragen samen de kosten van de boerderij. Dat doen ze door een eenmalige investering bij deelname en een maandelijkse bijdrage per mond voor de exploitatie. Kijk voor meer informatie op rorik.herenboeren.nl